Bệnh lý hạch lympho ngoại vi do lao

Tuberculous peripheral lymphadenopathy

 


Tổng quan
Lao hạch là một thể lao ngoài phổi còn gặp khá phổ biến ở nước ta
Theo thống kê tại phòng khám Bệnh viện phổi trung ương năm 1985: lao hạch ở người lớn chiếm 20% tổng số lao ngoài phổi, ở trẻ em lao hạch chiếm 13% trong các thể lao và đứng thứ ba sau lao sơ nhiễm và lao màng não
Theo số liệu của trung tâm lao thành phố Hà Nội từ năm 1989-1990, lao hạch chiếm 83,58% và đứng đầu trong các thể lao ngoài phổi 
Lao hạch bạch huyết ngoại vi là một bệnh viêm mạn tính ở hệ thống bạch huyết ngoại vi do trực khuẩn lao gây nên, thường gặp ở trẻ em và thanh niên 

Nguyên nhân
Lao hạch tiên phát: do vi khuẩn lao (BK) xâm nhập qua vùng họng, Amydal lan tràn đến hạch từ một xăng sơ nhiễm ở vùng đó. Ví dụ: BK gây một ổ lao tiên phát ở Amydal rồi từ đó đến gây viêm hạch góc hàm. Hạch này được gọi là lao hạch tiên phát.
Lao hạch hậu tiên phát: do BK lan đến hạch từ một ổ lao có từ thời kỳ tiên phát. Lan tràn theo 3 đường: đường máu, đường bạch huyết, đường tiếp cận (ví dụ: từ lao ở đỉnh phổi, đến hạch thượng đòn). Cơ chế này bao gồm
Tái hoạt động nội lai: do sự lan tràn sớm trong thời kỳ tiên phát, BK ở các hạch bạch huyết ngoại vi "nằm ngủ" nay "thức dậy" tái hoạt động, trên một thể địa suy giảm miễn dịch .
Tái nhiễm ngoại lai: là sau khi lao tiên phát đã khỏi, nhưng cơ thể lại bị nhiễm BK một lần nữa. BK này tới hạch và gây lao hạch 

Phòng ngừa
Cải thiện điều kiện sống.
Phát hiện kịp thời và giải quyết triệt để nguồn lây lao phổi
Thực hiện dự phòng lao bằng thuốc cho những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao: Izoniazid trong 6 tháng

Hướng điều trị
Đối với lao hạch, điều trị nội khoa là chủ yếu. Điều trị lao hạch cũng phải tuân theo những nguyên tắc của điều trị bệnh lao nói chung: phối hợp các thuốc chống lao, ít nhất từ 3 thuốc trở lên
Giai đoạn tấn công nên dùng phối hợp 3 đến 4 loại thuốc chống lao, giai đoạn duy trì nên dùng 2 loại thuốc chống lao
Thời gian điều trị lao hạch (kể cả giai đoạn củng cố) nên kéo dài 9-12 tháng vì lao hạch hay tái phát
Tuy nhiên do đặc điểm tổn thương tại hạch, thuốc ngấm vào hạch khó nên kết quả điều trị thường không nhanh như các thể lao khác 
Điều trị tại chỗ, Lao hạch thể bã đậu khi chưa vỡ mủ, có thế dùng kim chọc hút mủ (kim đi từ vùng da lành vào, để tránh rò) sau đó bơm thuốc
Streptomycin 1/2g .
INH 0,1 x 1ống. Khi lao hạch vỡ mủ, cần nặn mủ hàng ngày và đắp gạc có rimifon và streptomycin tại chỗ 
Điều trị ngoại khoa

 

Danh sách phòng khám

Danh sách bác sỹ